- 0 356 317 97 66
Gazetemizde zaman
zaman yazıları yayımlanan eğitimci, yazar İsmail ÇELEBİ’NİN; “Veli Baba-Anşa
Bacı ve Sıraç Kültürü” kitabından sonra ikinci kitabı olan “Deyişlerle ALEVİLİK SIRAÇLIK” kitabı da
yayımlandı.
İkinci kitabı üzerinde uzun
yıllardır çalıştığını bildiğimiz İsmail ÇELEBİ yeni kitabıyla ilgili yaptığı
açıklamada:
“Bu kitabımın yazılış gerekliliği dedemin
bir çift sözüdür. Alevilikle ilgili bir konu üzerinde; örneğin oruç, düşkünlük,
ibadet, inanç kural ve ritüelleri vb konularda yapılan açıklama ve tartışmalar
eğer deyiş, ayet, duvaz, yol büyüklerinin söylem ve eylemlerine dayandırılmazsa
dedem “Söylediklerinizin hepsi gıdıbuk/gudubuk”, yani ‘boş laf’ derdi.
Gerçekten de öyle, eğer dini bir konu
dayanaklarıyla, kanıtlarıyla, emsal ve örnekleriyle açıklanamıyorsa inandırıcı
olmuyor, çelişkili açıklamalar oluyor, sana göre-bana göreye dönüşüyor,
sübjektif yorumlarla içinden çıkılmaz hal oluyor.
Genelde Aleviliğin özelde Sıraçlığın
inanç temellerinin dayanakları inanç önderlerinin ve ozanlarının sözleri,
deyişleridir. Bu deyişler masa başında yazılanlar değil cemlerde, ibadetlerde
yol büyüklerinin, ulu ozanların söyledikleridir. Aleviliğin 7 ulu ozanı yoktur,
daha fazladır. Abdal Dedem (Hubyar), Arifoğlu, Der Abdal, Derviş Ali, Derviş
Süleyman, Günahkârım, Hamdullah Efendi, Hüseyin Abdal, İbreti, Kâtibi (Veli
Baba’nın oğlu Hasan Baba), Kul Himmet, Kul Mehemmed (Şamlı Mehmet-Veli Baba
talibi), Kul Veli, Kul Yusuf, Ruhsati, Sefil Ali, Sofuoğlu, Teslim Abdal ve
Veli Baba’nın deyişleri karanlığın deniz feneri gibidir.”
Kitap, içerik olarak geniş kapsamlı
bir araştırma ve taramaya dayalı olarak okurun hizmetine sunulmuş, özellikle
“delillendirme” üzerinde ısrarla durulmuştur.
Amasya’da türbesi bulunan Hamdullah
Efendi’nin:
“Ehl-i irfan bir araya gelince
Hakikatten haber alanlar gelsin
Yanlış
fetva verip azan gelmesin
Delilsiz
sohbeti düzen gelmesin” sözlerinin gerekçeleri ve örnekleri kitapta adeta
vücut bulmuş ve “İrfan ehlinin sohbeti
delilsiz olmaz” özlü sözü pekiştirilmiştir.
Sözlü geleneği çok sağlam olan Alevi
inancında deyişlerin özel bir yerinin ve öneminin olduğu, “Telli Kur’an” olarak
bilinen sazla Allah’ın ayetlerinin Türkçe anlatımla söylendiği gerçeği göz
önünde bulundurulduğunda “Deyişlerle
Alevilik Sıraçlık” kitabının gerçekten de bir ihtiyaca cevap verdiği, bir
boşluğu doldurduğu görülecektir.
Özellikle yazılı kaynağı çok sınırlı
olan Veli Baba/Anşa Bacılı Sıraçlarının da kitabın içinde gösterilmiş olması da
ayrıca bir değer olmuştur. Zira özellikle Zile yöresinde Alevilik içinde önemli
bir unsur olan Sıraç topluluğunun inanç önderlerinin, sözlerinin ve deyişlerinin
örneklendirilmesi de geleceğe ışık tutmak açısından kitaba önemli bir kaynaklık
vasfı yüklemektedir.
Bu vesileyle yazarı tebrik eder,
kitabın okurunun bol olmasını dileriz.
(Not:
Kitap matbaamızdan –Akay Matbaası-
temin edilebilir, incelenebilir.)